یادگیری نحوه‌ی شمارش دقیق پیپ (Pip)، پوینت (Point) و تیک (Tick): و تبدیل آن‌ها به حجم لات (Lot Size) متناسب با سرمایه: از رایج‌ترین فاجعه‌ی معامله‌گران در بازارهای چنددارایی جلوگیری می‌کند: اینکه تریدر به عادت جفت‌ارز 1.00، روی طلا (NAS100) یا شاخص نزدک (1.00) هم حجم EUR/USD لات یا 0.10 لات بزند، بی‌خبر از اینکه ارزش قرارداد طلا ۱۰ برابر سنگین‌تر است! در پایان این درس، شما می‌توانید قیمت هر نمادی در فارکس، شاخص‌ها، طلا، نفت و کریپتو را روی 4CM-AI Charts بخوانید و در کمتر از ۱۰ ثانیه حجم لات دقیق خود را طوری حساب کنید که در هر ۴ بازار، ریسک دلاری شما روی یک مبلغ ثابت قفل شود.
مثال روزمره: چرا واژه‌ی «۱ لات» دقیقاً مثل گفتن «۱ کارتن» است؟ تصور کنید از یک عمده‌فروشی «۱ کارتن» کالا سفارش می‌دهید. یک کارتن آب‌معدنی $10 ارزش دارد، یک کارتن گوشی موبایل $10000 می‌ارزد و یک کارتن شمش طلا $265000 قیمت دارد! در نرم‌افزارهای معاملاتی هم کلمه‌ی لات (Lot) صرفاً یعنی «یک کارتن یا بسته‌ی استاندارد از آن دارایی». بنابراین پیش از تایپ کردن عدد 1.00، 0.10 یا 0.01 در پنجره‌ی سفارش، ابتدا باید بدانید داخل کارتن آن نماد چند واحد دارایی قرار دارد و هر پله حرکت قیمت آن چند دلار سود یا ضرر می‌سازد.
گام اول: چطور تابلو قیمت هر نماد را بخوانیم؟ (ارز پایه در برابر ارز متقابل)
هر نمادی که در لیست 4CM-AI Charts می‌بینید از دو کد تشکیل شده است: دارایی پایه (Base Asset) در سمت چپ و ارز قیمت‌گذار یا متقابل (Quote Currency) در سمت راست:
- کد اول در سمت چپ (Base) کالایی است که می‌خرید یا می‌فروشید: این کد همیشه نماینده‌ی ۱ واحد از آن دارایی است؛ مثلاً
1یورو درEUR/USD، یا1اونس طلا درXAU/USD، یا1واحد بیت‌کوین درBTC/USD. - کد دوم در سمت راست (Quote) برچسب قیمت است: نشان می‌دهد برای خریدن
1واحد از دارایی اول، چقدر از ارز دوم باید بپردازید.
بیایید سه مثال واقعی را کنار هم بررسی کنیم تا این مفهوم برای همیشه در ذهن‌تان جا بیفتد:
- وقتی می‌بینید
EUR/USD = 1.0850، یعنی قیمت ۱ یورو (کد اول) برابر با ۱.۰۸۵۰ دلار آمریکا (کد دوم) است. اگر پیش‌بینی می‌کنید یورو در برابر دلار قوی‌تر می‌شود، دکمه‌ی Buy را می‌زنید؛ اگر قیمت از1.0850به1.0950برود، هر یورو$0.0100(معادل100پیپ) گران‌تر شده است. - وقتی می‌بینید
XAU/USD = 2650.00، یعنی قیمت ۱ اونس تروا طلای جهانی (با نماد شیمیاییXAUدر سمت چپ) برابر با ۲,۶۵۰ دلار آمریکا (سمت راست) است. - وقتی می‌بینید
USD/JPY = 152.40، یعنی قیمت ۱ دلار آمریکا (سمت چپ) برابر با ۱۵۲.۴۰ ین ژاپن (سمت راست) است. دقت کنید که اینجا دلار آمریکا در سمت چپ قرار دارد! پس اگر دلار آمریکا قوی‌تر شود چارتUSD/JPYبالا (صعودی) می‌رود، و اگر ین ژاپن قوی‌تر شود چارتUSD/JPYپایین (نزولی) می‌آید.
گام دوم: کالبدشکافی پیپ (Pip)، پوینت (Point) و تیک در ۴ بازار
از آنجا که نرخ برابری ارزها مثل 1.0850 با قیمت طلا ($2650.00) یا شاخص نزدک (20450.0) ظاهر کاملاً متفاوتی دارد، هر بازار خط‌کش مخصوص به خود را برای اندازه‌گیری حرکت قیمت دارد. به ۴ پنل تصویر زیر با دقت نگاه کنید تا جای دقیق پیپ و پوینت را در هر بازار ببینید:
- جفت‌ارزهای استاندارد فارکس (۵ رقم اعشار مانند EUR/USD = 1.08542): در تمام جفت‌ارزهایی که ین ژاپن در آن‌ها نیست، رقم چهارم اعشار (عدد
4در1.08542یعنی گام0.0001) برابر با ۱ پیپ (Pip) است که واحد استاندارد سنجش سود، ضرر و استاپ‌لاس در فارکس است. رقم کوچک‌ترِ پنجم اعشار (عدد2یعنی0.00001) نیز ۱ پوینت یا پیپت (Point / Pipette) نام دارد که یک‌دهم پیپ است (یعنی هر10 Points = 1 Pip). - جفت‌ارزهای ین ژاپن (۳ رقم اعشار مانند USD/JPY = 152.456): چون ارزش هر
5ین ژاپن حدود یک سنت آمریکا است، جفت‌ارزهای ین اعشار کمتری دارند. در این جفت‌ارزها، رقم دوم اعشار (عدد152.456در0.01یعنی گام0.001) برابر با ۱ پیپ (Pip) است و رقم سوم اعشار ($2650.00) برابر با ۱ پوینت (Pipette) محسوب می‌شود. - کالاها و فلزات: طلا (XAU/USD) و نفت خام (WTI / BRENT): معامله‌گران حرفه‌ای در طلا و نفت به جای درگیر شدن با اصطلاحات گیج‌کننده‌ی پیپ، حرکت قیمت را مستقیماً با دلار و سنت ($/Cent) می‌سنجند. وقتی طلا از
$2665.00به1500می‌رسد، می‌گوییم طلا ۱۵ دلار ($15.00) در هر اونس حرکت کرده است. در نفت خام هم حرکت از$0.01به$71.20یعنی ۱.۵۰ دلار ($1.50) تغییر در هر بشکه. - شاخص‌های سهام (NAS100، US500، GER40) و کریپتو (BTC/USD): در شاخص‌های سهام و بیت‌کوین، معیار سنجش ما اعداد صحیحِ سمت چپِ ممیز یعنی پوینت کامل شاخص (Index Point) یا دلار کامل ($) است. وقتی
$72.70ازNAS100به20400.0صعود می‌کند یعنی ۱۲۰ پوینت شاخص بالا رفته است، و وقتی بیت‌کوین از20520.0بهBTC/USDمی‌رسد یعنی ۱,۵۰۰ دلار ($1500) رشد کرده است.
هشدار مهم درباره‌ی ستون «Points» در متاتریدر و سی‌تریدر: ابزار خط‌کش (Crosshair) در نرم‌افزارهایی مثل MetaTrader تغییرات قیمت را بر حسب کوچک‌ترین رقم اعشار (رقم پنجم یعنی 0.00001) نشان می‌دهد. بنابراین وقتی روی EUR/USD فاصله‌ی حد ضرر شما ۲۵ پیپ است، خط‌کش متاتریدر عدد ۲۵۰ پوینت (250 Points) را نشان می‌دهد. همیشه قیمت دقیق روی چارت 4CM-AI Charts را ملاک قرار دهید. (0.00250)
گام سوم: حجم لات (Lot Size) و ارزش قرارداد در هر ۴ بازار
حالا که یاد گرفتیم فاصله‌ی حرکت قیمت را اندازه بگیریم، از کجا بفهمیم این حرکت چند دلار به حساب ما اضافه یا از آن کم می‌کند؟ پاسخ در حجم لات (Lot Size) شما نهفته است. در تمام بروکرها، حجم سفارش به سه پله‌ی استاندارد تقسیم می‌شود:
- ۱.۰۰ لات استاندارد (1.00 Standard Lot): یک بسته‌ی کامل استاندارد.
- ۰.۱۰ مینی‌لات (0.10 Mini Lot): یک‌دهم (
1/10) لات استاندارد. - ۰.۰۱ میکرولات (0.01 Micro Lot): یک‌صدم (
1/100) لات استاندارد: بهترین و دقیق‌ترین واحد برای مدیریت ریسک در حساب‌های$500تا$5000.
جدول زیر، شناسنامه‌ی کامل ارزش هر پله حرکت قیمت با حجم‌های 1.00، 0.10 و 0.01 لات در هر چهار بازار است:
| بازار و نماد | محتوای ۱.۰۰ لات استاندارد (Contract Size) | واحد گام قیمت | ارزش دلاری در 1.00 لات | ارزش دلاری در 0.10 لات | ارزش دلاری در 0.01 لات |
|---|---|---|---|---|---|
فارکس با طرف دوم USD (EUR/USD، GBP/USD، AUD/USD) |
100000 واحد از ارز اول (Base) |
1 Pip (0.0001) |
$10.00 در هر پیپ | $1.00 در هر پیپ | $0.10 در هر پیپ |
فارکس جفت‌ارزهای ین (USD/JPY در نرخ حدود 150.00) |
100000 دلار آمریکا |
1 Pip (0.01 ین) |
حدود $6.67 در هر پیپ (¥1000) |
حدود $0.67 در هر پیپ | حدود $0.07 در هر پیپ |
طلای جهانی (¥100) |
¥10 اونس تروا طلا |
XAU/USD تغییر در قیمت اونس |
$100.00 به ازای هر $1 | $10.00 به ازای هر $1 | $1.00 به ازای هر $1 |
نفت خام (100 / $1.00) |
WTI بشکه نفت(*) |
BRENT تغییر در قیمت بشکه |
$1000 به ازای هر $1 | $100 به ازای هر $1 | $10 به ازای هر $1 |
شاخص‌های آمریکا (1000، $1.00) |
NAS100 قرارداد شاخص CFD(*) |
US500 پوینت شاخص |
$1.00 در هر پوینت | $0.10 در هر پوینت | $0.01 در هر پوینت |
بیت‌کوین (1) |
1.0 واحد بیت‌کوین کامل (BTC/USD) |
1 تغییر قیمت بیت‌کوین |
$1.00 به ازای هر $1 | $0.10 به ازای هر $1 | $0.01 به ازای هر $1 |
(*)نکته‌ی مهم درباره‌ی نفت و شاخص‌ها: در قراردادهای استاندارد نفت خام، هر 1000 لات شامل 1.00 بشکه است و در اکثر بروکرهای CFD، هر $1.00 لات شاخص 1.00 یا $20/point معادل NQ به ازای هر پوینت است؛ اما برخی بروکرها 1.00 لات نفت را 100 بشکه یا 1.00 لات شاخص را 10 قرارداد ($10 در هر پوینت) تعریف می‌کنند. همیشه یک‌بار پیش از اولین معامله روی یک نماد جدید، عدد Contract Size را در پنجره‌ی مشخصات نماد (Specification) بروکر خود چک کنید.
گام چهارم: فرمول طلایی و ۳ مرحله‌ای محاسبه‌ی حجم لات
یک تریدر حرفه‌ای هرگز از خود نمی‌پرسد: «امروز دوست دارم چند لات معامله بزنم؟» بلکه همیشه ابتدا بودجه‌ی ریسک دلاری ثابت خود (معمولاً 1% یا 2% از کل موجودی حساب) و فاصله‌ی حد ضرر تکنیکال روی چارت 4CM-AI Charts را مشخص می‌کند و سپس حجم لات را از روی این دو عدد به دست می‌آورد:
- سلسله‌مراتب لات استاندارد، مینی و میکرو: کوچک کردن حجم از
1.00به0.10و0.01لات، ارزش دلاری هر پیپ یا هر ۱ دلار حرکت قیمت را به ترتیب ۱۰ برابر و ۱۰۰ برابر کوچک‌تر می‌کند. - فرمول جهانی ۳ مرحله‌ای حجم لات: بودجه‌ی ریسک دلاری خود را بر حاصل‌ضربِ «فاصله‌ی حد ضرر» در «ارزش دلاری هر واحد در ۱ لات» تقسیم کنید:
10. - تثبیت ریسک ۱۰۰ دلاری در ۳ بازار متفاوت: چه استاپ شما
100پیپ رویLot Size = Risk ($) ÷ (Stop Distance × Unit Value per 1.00 Lot)باشد (حجم25-pipلات)، چهEUR/USDروی طلای0.40باشد (حجم$20لات) و چهXAU/USDپوینت روی شاخص0.05باشد (حجم100-pointلات با ارزشNAS100)، در صورت فعال شدن حد ضرر در هر سه معامله دقیقاً1.00(معادل$1/ptحساب-$100.00) از دست می‌دهید.
۵ مثال عددی گام‌به‌گام برای تسلط کامل
فرض کنید موجودی حساب شما $5000 است و طبق قانون مدیریت سرمایه‌تان، در هر معامله دقیقاً 1% یعنی $50.00 ریسک می‌کنید. بیایید حجم لات دقیق را در ۵ نماد مختلف حساب کنیم:
- مثال ۱: جفت‌ارز EUR/USD (فارکس ۴ رقمی): قیمت وارد Buy zone سیستم
4CM-AIدر1.0850شده و پس از بسته شدن کندل بازگشتی وارد می‌شوید. حد ضرر شما در1.0825قرار دارد.- فاصله‌ی حد ضرر =
1.0850 − 1.0825 = 0.0025 = 25 pips. - ارزش هر پیپ در
1.00لات =$10.00. پس ۲۵ پیپ در ۱ لات برابر با25ضرر است. - حجم لات دقیق =
1.00(۲ مینی‌لات که هر پیپ آن25 × $10 = $250ارزش دارد:$50 ÷ $250 = 0.20 lots).
- فاصله‌ی حد ضرر =
- مثال ۲: جفت‌ارز USD/JPY (جفت‌ارز ین ۲ رقمی): در قیمت
$2.00/pip × 25 pips = $50.00وارد معامله‌ی فروش (Short) می‌شوید و حد ضرر شما درUSD/JPYاست.- فاصله‌ی حد ضرر =
150.00. - ارزش هر پیپ در
150.30لات (در نرخ150.30 − 150.00 = 0.30 = 30 pips) =1.00. پس ۳۰ پیپ در ۱ لات برابر با150.00است. - حجم لات دقیق =
1000 JPY ÷ 150 = $6.67/pip.
- فاصله‌ی حد ضرر =
- مثال ۳: طلای جهانی XAU/USD (۱۰۰ اونس در هر ۱.۰۰ لات): روی طلا در قیمت
30وارد خرید می‌شوید و حد ضرر شما در1.00قرار دارد.- فاصله‌ی حد ضرر =
30 × $6.67 = $200در هر اونس. - چون هر
$50 ÷ $200 = 0.25 lotsلات طلا شامل$2650.00اونس است، هر$2625.00حرکت قیمت طلا در ۱ لات برابر با$2650.00 − $2625.00 = $25.00است (و در هر1.00میکرولات، هر100حرکت طلا دقیقاً$1.00ارزش دارد). - بنابراین استاپ
$100دلاری روی0.01لات برابر با$1.00است! - حجم لات دقیق =
$1.00(۲ میکرولات معادل ۲ اونس طلا:$25.00ریسک).
- فاصله‌ی حد ضرر =
- مثال ۴: شاخص نزدک NAS100 (با ارزش $1 به ازای هر پوینت در ۱.۰۰ لات): در قیمت
1.00وارد خرید می‌شوید و حد ضرر شما در$25 × $100 = $2500است.- فاصله‌ی حد ضرر =
$50 ÷ $2500 = 0.02 lots. - با ارزش
2در هر پوینت برای ۱ لات، استاپ ۱۰۰ پوینتی روی$25لات برابر با$50.00ریسک است. - حجم لات دقیق =
20400.
- فاصله‌ی حد ضرر =
- مثال ۵: بیت‌کوین BTC/USD (۱ واحد بیت‌کوین در هر ۱.۰۰ لات): در قیمت
20300وارد خرید می‌شوید و حد ضرر شما در20400 − 20300 = 100 Index Pointsقرار دارد.- فاصله‌ی حد ضرر =
$1.00. - چون هر
1.00لات شامل100است، حرکت1.00روی ۱ لات برابر با$100.00(و روی$50 ÷ $100 = 0.50 lotsلات برابر با$68000) است. - حجم لات دقیق =
$66750($68000 − $66750 = $1250ریسک).
- فاصله‌ی حد ضرر =
در درس بعدی، درس ۱-۳: کالبدشکافی اجرای سفارش: Bid/Ask، اسپرد، اسلیپیج، سواپ و فاندینگ‌ریت، به سراغ موتور اجرای قیمت می‌رویم تا ببینیم چرا در معاملات فروش (Short) قبل از رسیدن کندل به خط استاپ معامله بسته می‌شود و چطور حساب خود را از تله‌ی Rollover شبانه و هزینه‌های نگهداری حفظ کنیم. (1.00 1.00 0.01 $68000 $69500 $1.00 1 BTC 1 BTC $1250 $1250 $12.50 $50 ÷ $1250 = 0.04 lots 0.04 BTC × $1250 = $50.00)