---
title: "Ders 1.5: Kaldıraç, Teminat ve %50 Stop-Out Mekanizması"
slug: "leverage-margin-and-stop-out-mechanics"
kind: "ACADEMY"
category: "multi-asset-trading-academy"
locale: "tr"
canonical: "https://app.forecastcity.com/tr/academy/multi-asset-trading-academy/leverage-margin-and-stop-out-mechanics"
published: "2026-11-05T13:15:36.256Z"
updated: "2026-11-05T16:52:30.620Z"
description: "Kaldıracın neden pip başına dolar riskinizi değil yalnızca Kullanılan Teminatınızı değiştirdiğinin matematiksel kanıtını ve Balance, Equity, Free Margin il"
---

# Ders 1.5: Kaldıraç, Teminat ve %50 Stop-Out Mekanizması

İşlem dünyasında **Kaldıraç (Leverage)** kadar kafa karışıklığı yaratan çok az konu vardır. Yeni başlayanların çoğu bir hesabın kaldıracını `1:100` seviyesinden `1:500` seviyesine değiştirmenin her pipin dolar kaybını otomatik olarak beşle çarptığına inanır: diğerleri ise aracı kurumları işlemlerini bir **Stop-Out** ile aniden zorunlu olarak kapatana kadar devasa lot büyüklükleri açmak için yüksek kaldıraç kullanır. Bu derste [**Kaldıraç (Leverage)**, **Kullanılan Teminat (Used Margin)**, **Varlık (Equity)**, **Serbest Teminat (Free Margin)** ve **Teminat Seviyesi (% Margin Level)**](<https://app.forecastcity.com/tr/academy/glossary/glossary#leverage-margin-and-stop-out>) kavramlarının gerçekte ne yaptığının adım adım matematiksel kanıtını ve hesabınızı Teminat Çağrılarına (Margin Call) ve Stop-Out durumlarına karşı matematiksel olarak nasıl bağışık hale getireceğinizi göreceksiniz.

**Günlük hayattan benzetme: iade edilebilir güvence depozitosu:** İş seyahati için `$10850` değerinde bir araç kiraladığınızı hayal edin. A Acentesi kredi kartınızdan `$108.50` tutarında iade edilebilir bir güvence depozitosu bloke ederken (`1:100` kaldıraç), B Acentesi yalnızca `$21.70` depozito bloke eder (`1:500` kaldıraç). Tamponu çizerseniz ve onarım faturası `$20.00` tutarsa B Acentesi sizden beş kat daha mı fazla ücret alır? Elbette hayır: her ikisi de sizden birebir aynı `$20.00` tutarını tahsil eder. İşlemlerde **Kullanılan Teminat (Used Margin)** yalnızca bu geçici iade edilebilir güvence depozitosudur ve **Kaldıraç (Leverage)** yalnızca işlem açıkken ne kadar depozito kilitleneceğini belirler.

## Adım 1: 1:100 ve 1:500 Kaldıraç: yan yana matematiksel kanıt

İki yatırımcının: **Yatırımcı A** ve **Yatırımcı B**: aracı kurum hesaplarına **$1000.00** yatırdığını varsayalım:

-   **Yatırımcı A**, **1:100 kaldıraç** seçer (yani aracı kurum sözleşme değerinin `1/100`'ünü veya `1.0%`'ini iade edilebilir Kullanılan Teminat olarak ister).
-   **Yatırımcı B**, **1:500 kaldıraç** seçer (yani aracı kurum sözleşme değerinin `1/500`'ünü veya `0.2%`'sini iade edilebilir Kullanılan Teminat olarak ister).

Her iki yatırımcı da `EUR/USD` üzerinde `1.0850` seviyesinde bir `4CastMachine AI` **Buy zone** içinde birebir aynı kurulumu görür, `1.0830` seviyesine **20 piplik bir Zarar Durdur** koyar ve birebir aynı pozisyon büyüklüğü olan **0.10 Mini Lot** (`10000` Euro, `$10850` nominal değer, burada `1 pip = $1.00`) işlem açar. Hesaplarını sayı sayı karşılaştıralım:

1.  **Kullanılan Teminat (Used Margin: Kilitlenen Güvence Bedeli):**
    -   Formül: `Used Margin = Notional Contract Value ÷ Leverage`.
    -   **Yatırımcı A (`1:100`):** Kullanılan Teminat olarak `$10850 ÷ 100 = $108.50` kilitlenir.
    -   **Yatırımcı B (`1:500`):** Kullanılan Teminat olarak `$10850 ÷ 500 = $21.70` kilitlenir.
2.  **Serbest Teminat (Free Margin: Girişte Kalan Yastık):**
    -   **Yatırımcı A (`1:100`):** `$1000.00 − $108.50 = $891.50` Serbest Teminat.
    -   **Yatırımcı B (`1:500`):** `$1000.00 − $21.70 = $978.30` Serbest Teminat.
3.  **20 Piplik Zarar Durdur Vurulursa Dolar Kaybı:**
    -   `EUR/USD` üzerinde `0.10` mini lotta her pip, hesap kaldıracından bağımsız olarak **$1.00** değerindedir.
    -   **Yatırımcı A kaybı:** `20 pips × $1.00/pip = -$20.00 (-2.0% of account)`.
    -   **Yatırımcı B kaybı:** `20 pips × $1.00/pip = -$20.00 (-2.0% of account)`.

İşlem kapandığında her aracı kurum Kullanılan Teminat depozitosunun kilidini açar (Yatırımcı A için `$108.50` ve Yatırımcı B için `$21.70`) ve her iki hesap da birebir aynı **$980.00** bakiye ile kalır.

**Kaldıracın Altın Yasası:** Hesap kaldıracınızı değiştirmek bir pipin dolar değerini veya belirli bir lot büyüklüğündeki dolar riskinizi **DEĞİŞTİRMEZ**. Kaç dolar riske attığınızı yalnızca **Lot Büyüklüğü × Zarar Durdur Mesafesi** belirler. Yüksek kaldıraç yalnızca disiplinsiz bir yatırımcı ekstra Serbest Teminatı `0.10` lot yerine `2.00` lot açmak için kullandığında tehlikeli hale gelir.

## Adım 2: İşlem terminalinizdeki 5 hesap göstergesi

MetaTrader, cTrader ve ForecastCity'nin **Virtual account** panelinin alt kısmında beş canlı sayı görürsünüz. Bu beş sayının nasıl etkileşime girdiğini ve bir aracı kurum **Stop-Out** mekanizmasının nasıl çalıştığını görmek için aşağıdaki diyagramda yer alan üç panele bakın:

![1:100 ve 1:500 kaldıracın yan yana matematiksel karşılaştırmasını, Balance, Equity, Used Margin, Free Margin ve Margin Level % görsel dağılımını ve aşırı büyüklükte işlem açmanın 100% Margin Call ile 50% Broker Stop-Out sürecini nasıl tetiklediğini gösteren üç panelli diyagram.](https://m.forecastcity.com/t/tnt_forecastcity/media/e3/e3a205a17b101e6493bd528440b97b0b7d712f91be3cf4082f3c824fc64a2184.png)

Kaldıraç, Kullanılan Teminat, Varlık, Serbest Teminat ve Teminat Seviyesi (%) birlikte nasıl çalışır: ve aşırı büyük lotlar %50 aracı kurum Stop-Out durumunu nasıl tetikler.

1.  **1:100 ve 1:500 Kaldıraç Kanıtı (Panel 1):** `20-pip` stoplu birebir aynı `0.10` lot `EUR/USD` işleminde `1:500` kaldıraç, kilitlenen **Kullanılan Teminat (Used Margin)** tutarınızı `$108.50` seviyesinden `$21.70` seviyesine düşürürken `20-pip` zarar durdur riskiniz birebir aynı kalarak `-$20.00` (`-2.0%`) olur.
2.  **5 Canlı Hesap Göstergesi (Panel 2):**
    -   **Bakiye (Balance):** Yalnızca kapanmış işlemlerden gelen nakit paranızdır (örneğin `$1000.00`). Bir işlem açıkken hareket etmez.
    -   **Varlık (Equity: `Balance + Floating PnL`):** Tüm açık işlemler hemen şu anda kapansaydı sahip olacağınız gerçek zamanlı net değerdir. Açık işlemleriniz `-$150.00` zarardaysa **Equity** değeriniz `$1000 − $150 = $850.00` olur.
    -   **Kullanılan Teminat (Used Margin):** Açık pozisyonlar tarafından kilitlenen iade edilebilir depozitodur (örneğin `$250.00`).
    -   **Serbest Teminat (Free Margin: `Equity − Used Margin`):** Düşüşü (drawdown) karşılamak veya yeni işlemler açmak için kullanılabilir nefes alma alanınızdır (`$850 − $250 = $600.00`).
    -   **Teminat Seviyesi % (Margin Level %: `(Equity ÷ Used Margin) × 100`):** Hesabınızın sağlık göstergesidir. Burada `($850 ÷ $250) × 100 = 340%` değerindedir.
3.  **Teminat Çağrısı (Margin Call %100) ve Aracı Kurum Stop-Out (%50) (Panel 3):** Açık zararlar **Serbest Teminatınızı (Free Margin)** `$0.00` seviyesine erittiğinde **Equity** değeri **Used Margin** değerine eşitlenir ve **Margin Level** **%100 (Margin Call)** seviyesine ulaşır: artık yeni işlem açamazsınız. Zararlar devam edip **Margin Level** aracı kurumun **Stop-Out eşiğine (genellikle %50)**, yani `Equity = 50% of Used Margin` noktasına düşerse aracı kurum sunucusu en büyük zarar eden pozisyonunuzu piyasa fiyatından otomatik olarak tasfiye eder.

## Adım 3: 33 piplik bir Stop-Out felaketinin anatomisi (çözümlü hesaplama)

Disiplinsiz bir yatırımcının kaldıracı kötüye kullanarak yalnızca `33-pip` gibi küçük bir harekette `$1000` bakiyeli bir hesabı nasıl batırdığını tam sayılarla inceleyelim:

1.  **Aşırı Büyük Giriş:** Bir yatırımcının `1:300` kaldıraçlı `$1000` bakiyesi vardır ve Zarar Durdur koymadan `EUR/USD` üzerinde **2.00 Standart Lot** (`$200000` sözleşme değeri, burada her tek pip **$20.00** değerindedir) işlem açar.
2.  **Kilitlenen Kullanılan Teminat:** Kullanılan Teminat olarak `$200000 ÷ 300 = $666.67` kilitlenir. Geriye yalnızca `$1000 − $666.67 = $333.33` **Serbest Teminat (Free Margin)** kalır.
3.  **Yalnızca 16.6 Pip Sonra %100 Margin Call:** `EUR/USD` yatırımcının aleyhine `16.67 pips` gerilediği anda (`16.67 × $20/pip = -$333.33` zarar), **Equity** `$666.67` seviyesine düşer, **Free Margin** `$0.00` olur ve **Margin Level** `100%` seviyesine vurur.
4.  **33.3 Pip Sonra %50 Stop-Out Tasfiyesi:** Aracı kurumun Stop-Out seviyesi `50%` ise, **Equity** Kullanılan Teminatın `50%`'sine düştüğü anda tasfiye tetiklenir: `$666.67 × 0.50 = $333.33`. Bu da `$1000 − $333.33 = -$666.67` tutarında bir açık zararın (yalnızca `$666.67 ÷ $20/pip = 33.3 pips`: normal bir günlük aralığın yarısından bile az) aracı kurumu pozisyonu zorla kapatmaya ve hesabın üçte ikisini silmeye zorladığı anlamına gelir.

**Hesabınızı Stop-Out durumuna karşı nasıl %100 bağışık hale getirirsiniz:** 1. Sınıf pozisyon büyüklüğü kuralını: net bir teknik Zarar Durdur ile işlem başına `1%` ila `2%` riske atmayı: uyguladığınızda, `$1000` bakiyeli bir hesapta `0.10` lotluk bir işlem yalnızca `$21.70` ile `$108.50` arası teminat kullanır (`900%` ile `4600%` arası bir Margin Level) ve Zarar Durdur emriniz Margin Level `100%` seviyesine hiç yaklaşmadan çok önce işlemi `$980` Equity seviyesinde kapatır.

Artık emir türlerine, lot büyüklüğü hesaplamasına ve teminat matematiğine hakim olduğunuza göre, kurumsal likiditenin temiz ve yüksek olasılıklı trendleri sürüklediği günün tam saatlerini öğrenmek için 1. Sınıfın son dersi olan [**Ders 1.6: 4 Piyasada İşlem Seansları ve Yüksek Hacimli Killzone Saatleri**](<https://app.forecastcity.com/tr/academy/multi-asset-trading-academy/trading-sessions-and-killzones>) dersine geçin.